Đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới

Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM là chương trình lớn, phủ rộng trên địa bàn toàn quốc. Sau nhiều năm thực hiện, mặc dù còn gặp nhiều khó khăn hạn chế tuy nhiên thành tích đạt được khẳng định chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về xây dựng NTM là hết sức đúng đắn, thể hiện rõ là chương trình trở thành phong trào được các cấp chính quyền và nhân dân đồng tình ủng hộ. Trong giai đoạn hiện nay, việc xây dựng NTM phải gắn liền với cơ cấu lại ngành nông nghiệp, bởi vì mục tiêu cuối cùng của xây dựng nông thôn mới và cơ cấu lại ngành nông nghiệp chính là nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, cốt lõi chính là nâng cao thu nhập của người nông dân, chính là tiêu chí phát triển sản xuất và thu nhập. Vì khi đã nâng cao thu nhập cho người dân thì việc huy động sức dân để xây dựng nông thôn mới sẽ dễ dàng hơn, thuận lợi hơn, tạo được sự đoàn kết, đồng lòng của chính quyền các cấp và nhân dân.

Chính vì vậy, trong quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay chúng ta cần tập trung hơn, ưu tiên hơn cho tiêu chí về tổ chức sản xuất và thu nhập của người nông dân, tức là tập trung cho cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới.

Với mục tiêu xuyên suốt đó, từ Trung ương có Quyết định 1819/2017 về việc phê duyệt cơ cấu lại ngành nông nghiệp, ở tỉnh ta là Nghị quyết 05 của Tỉnh ủy, Nghị quyết 37 của HĐNT tỉnh, Kế hoạch 36 của UBND tỉnh về việc phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ứng dụng công nghệ cao, hình thức sản xuất tiên tiến, bền vững. Tức là chúng ta đã có hệ thống các văn bản cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng câp thu nhập cho người nông dân đồng bộ nhất từ trước đến nay. Với hệ thống cơ chế chính sách này, ngoài các chương trình của Trung ương, hàng năm ngân sách tỉnh cấp từ 50-60 tỷ đồng để đầu tư thực hiện các mô hình, chương trình, dự án phát triển sản xuất nông nghiệp để từng bước cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM.

Năm 2017 triển khai thực hiện 139 mô hình, chương trình, dự án trong đó về sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa thực hiện 55 mô hình, 41 dự án; ứng dụng công nghệ cao 20 mô hình, 7 dự án; phát triển các hình thức sản xuất tiên tiến 10 mô hình, 6 chương trình. Đã và đang từng bước thay đổi về phương thức sản xuất và nâng cao thu nhập cho người nông dân, thể hiện qua 1 số mô hình, dự án nổi bật là: Hình thành được nhiều mô hình sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi giá trị như: lúa gạo, con nuôi đặc sản, lợn hữu cơ, cá kho, rau quả an toàn. Các mô hình rau củ quả an toàn trong nhà lưới, nhà lưới giản đơn ứng dụng tưới tiết kiệm, chế phẩm sinh học, phân bón hữu cơ, sản xuất trái vụ…giá trị thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Mô hình chuyển đổi đất 2 lúa, đất lúa màu, màu đồi kém hiệu quả sang trồng các loại cây con khác có giá trị kinh tế cao như: chuối - cá, ổi cá, rau củ quả - cá, lúa - cá …giá trị đạt 300-500 triệu/ha; đã hình thành những vùng hàng hóa 3-5-10ha. Mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao trong nhà lưới, nuôi 3 vụ/năm, ở miền Bắc mới có Ninh Bình làm được, đã và đang nhân ra diện rộng, giá trị thu được từ 8-10 tỷ/năm. Mô hình tái cơ cấu nông nghiệp cấp xã theo hướng sản xuất nông nghiệp đảm bảo ATVSTP, trong đó tốc độ tăng trưởng nông nghiệp của xã đã đạt trên 3%/năm, giá trị 1 ha canh tác đạt trên 130 triệu/ha, là cơ sở để tiếp tục nhân rộng mô hình này. Đổi mới các hình thức tổ chức sản xuất: thành lập khoảng 30 HTX ngành hàng, 105 tổ hợp tác liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản hiệu quả.

Cùng với đó là ngân sách của Trung tương, của tỉnh đầu tư hỗ trợ cho xây dựng NTM hàng năm được hỗ trợ kịp thời, riêng năm 2017 là 170 tỷ, tập trung đầu tư cho các xã về đích NTM, trong đó chú trọng thực hiện các mô hình, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân.

Với cách thức triển khai bài bản, đồng bộ nên nông nghiệp Ninh Bình năm 2017 được đánh giá là vượt qua khó khăn do bão lũ gây ra, giữ vững được tốc độ tăng trưởng 2,2%/năm, giá trị 1ha canh tác đạt 110 triệu/năm tăng 2 triệu so với năm 2016; 20 xã về đích NTM và thành phố Tam Điệp hoàn thành nhiệm vụ về đích NTM.

Tuy nhiên cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM của chúng ta còn gặp khá nhiều khó khăn, cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới, đó là: Việc xây dựng NTM, kinh phí đầu tư, cũng như tập trung đầu tư còn nặng cho các tiêu chí về hạ tầng xã hội, chủ yếu là xây dựng cơ sở hạ tầng, đường giao thông nông thôn, trạm y tế, trường học…đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến nợ đọng xây dựng cơ bản và huy động quá sức dân. Kinh phí cho chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM còn ít đầu tư cho việc phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập (ít mô hình, chưa phân tách rõ kinh phí cho việc này). Sản xuất nông nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp của khí hậu, thời tiết, trong khi thiên tai dịch bệnh xảy ra nhiều hơn, tần xuất dày hơn, cường độ lớn hơn. Vốn đầu tư cho nông nghiệp đã có nhưng còn hạn chế; việc tiếp cận vốn đầu tư của người sản xuất còn gặp nhiều khó khăn. Thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn; sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi giá trị đã có xong còn rất ít, chưa tương xứng với tiềm năng thế mạnh của tỉnh.

Với những khó khăn hạn chế nêu trên, cùng với hệ thống cơ chế chính sách của tỉnh về phát triển sản xuất (NQ05, NQ37). Năm 2018 và những năm tới ngành nông nghiệp sẽ tập trung triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp để thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người nông dân, thông qua việc triển khai thực hiện các mô hình, chương trình, dự án, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, theo chuỗi giá trị, các hình thức sản xuất tiên tiến, bền vững. Văn phòng điều phối NTM cần nghiên cứu phân bổ kinh phí thực hiện xây dựng NTM hàng năm cho các xã về đích NTM phải có kinh phí cho việc thực hiện các mô hình để thúc đẩy phát triển sản xuất. Đồng thời cùng với các địa phương, nghiên cứu đề xuất thực hiện các mô hình, chương trình, dự án trừ nguồn kinh phí thực hiện Nghị quyết 37.

Tất cả các địa phương, các xã đã về đích NTM cũng như các xã chưa về đích, và đặc biệt là 13 xã điểm tái cơ cấu giai đoạn 2018-2020 tập trung nghiên cứu học tập 2 xã điểm đã về đích; nắm vững Nghị quyết 05, Nghị quyết 37, Kế hoạch 36 của UBND tỉnh, xây dựng đề án, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp về phát triển sản xuất nông nghiệp của xã mình, phù hợp với lợi thế, tiềm năng và định hướng của tỉnh; đề xuất thực hiện các mô hình, chương trình, dự án để thúc đẩy sản xuất. Có như thế việc cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM của tỉnh ta sẽ có những bước đột phá mới, thành công hơn.

Ninhbinh.gov.vn (tổng hợp)

BẢN ĐỒ TỈNH NINH BÌNH